صنعت نساجی همواره تحت تأثیر نوسانات قیمت نخ و مواد اولیه در بازارهای جهانی قرار دارد. آگاهی از روندهای قیمت نخهای مختلف – از نخ پنبهای گرفته تا نخهای مصنوعی مانند پلیاستر و ویسکوز برای تاجران و تولیدکنندگان این حوزه حیاتی است. در این مقاله به بررسی جامع قیمت جهانی انواع نخ در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ میپردازیم.
روند تاریخی قیمت نخ در سالهای اخیر
در سالهای گذشته بازار انواع نخ با نوسانات قابلتوجهی همراه بوده است. اواخر دهه ۲۰۱۰ و آغاز دهه ۲۰۲۰ میلادی دورانی نسبتاً باثبات برای قیمت نخ محسوب میشد. اما رویدادهای اقتصاد کلان و بحرانهای زنجیره تأمین باعث تغییرات شدید در سالهای بعد گردید. به طور مشخص، همهگیری کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ ابتدا موجب افت تقاضا و کاهش قیمت بسیاری از محصولات نساجی شد؛ اما پس از بازگشایی اقتصادها در سال ۲۰۲۱، افزایش ناگهانی تقاضا همراه با کمبود موقت عرضه، جهش قابل ملاحظهای در قیمت الیاف و نخها به وجود آورد.
قیمت نخ پنبهای
قیمت جهانی نخ پنبهای (که تا حد زیادی تابع قیمت الیاف پنبه است) در سال ۲۰۲۱ و اوایل ۲۰۲۲ رشدی چشمگیر را تجربه کرد. به عنوان نمونه، متوسط قیمت وارداتی نخ پنبهای در بازار جهانی طی سال ۲۰۲۱ بیش از ۲۶٪ افزایش یافت و در سال ۲۰۲۲ به اوج تاریخی خود رسید. طبق گزارش IndexBox، میانگین قیمت وارداتی نخ پنبه در سال ۲۰۲۲ به حدود ۳۶۷۲ دلار در هر تن (معادل ~۳٫۶۷ دلار به ازای هر کیلوگرم) رسید که بالاترین رقم در دهه اخیر بود.
این جهش قیمتی عمدتاً ناشی از ترکیب عواملی همچون کمبود موقت موجودی انبارها، اختلالات لجستیکی ناشی از پاندمی و نیز شرایط نامساعد اقلیمی در برخی کشورهای تولیدکننده پنبه (مثل خشکسالیها) بود. پس از این اوج، با بهبود شرایط عرضه و کاهش التهاب تقاضا، قیمت نخ پنبهای در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ رو به کاهش گذاشت. آمارها نشان میدهد میانگین قیمت جهانی نخ پنبهای در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۰۰۹ دلار در هر تن بوده که نسبت به سال قبل حدود ۴٫۶٪ کاهش داشته است.
به بیان دیگر، قیمت هر کیلوگرم نخ پنبهای که در سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۳٫۷ دلار بود، تا سال ۲۰۲۴ به حدود ۳٫۰ دلار افت کرده است. این روند کاهشی عمدتاً نتیجه افزایش تولید و موجودی پنبه در جهان به همراه افت رشد تقاضا بوده است. سازمانهای بینالمللی مانند OECD و FAO گزارش کردهاند که از سهماهه دوم ۲۰۲۴ به بعد، قیمت بینالمللی پنبه تحت فشار عرضه قوی و تقاضای نسبتاً ضعیف قرار گرفته و روند نزولی داشته است. البته در همین دوره کشورهایی نظیر بنگلادش، ویتنام و ترکیه با افزایش واردات پنبه و نخ، تا حدی به تثبیت تقاضا کمک کردهاند.
قیمت نخ پلیاستر
روند قیمت نخ پلیاستر (به عنوان یک نخ مصنوعی مبتنی بر مشتقات نفتی) در سالهای اخیر تا حد زیادی تابع قیمت نفت خام و هزینه مواد اولیه پتروشیمی بوده است. در سال ۲۰۲۰ با سقوط قیمت نفت خام، هزینه تولید الیاف پلیاستر نیز کاهش یافت و قیمت نخ پلیاستر در بازار افت کرد. اما در سال ۲۰۲۱ با رشد دوباره قیمت نفت و افزایش تقاضای صنایع نساجی، قیمت نخ پلیاستر نیز سیر صعودی گرفت.
تولیدکنندگان عمده پلیاستر در آسیا (به ویژه چین و هند) که از مزیت هزینه پایینتر برخوردارند، توانستند بخش اعظم افزایش تقاضا را پاسخ دهند. در سال ۲۰۲۲ همزمان با اوجگیری قیمت نفت (و در پی آن مواد اولیه پلیاستر مانند PTA و MEG)، قیمت نخ پلیاستر در بازارهای جهانی افزایش یافت. اگرچه دامنه نوسانات پلیاستر به اندازه پنبه نبود، اما دادهها نشان میدهد در سال ۲۰۲۲ شاخص قیمت نخ پلیاستر در چین حدود ۸٪ نسبت به سال قبل افزایش یافت و در آمریکای شمالی نیز شاخص قیمت نزدیک به ۸٫۳٪ بالا رفت.
این افزایش قیمت در سال ۲۰۲۲ تحت تأثیر رشد هزینه مواد خام و همچنین مشکلات حملونقل بینالمللی رخ داد. با ورود به سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، بازار پلیاستر شاهد تعدیل قیمتها بود؛ علت آن از یک سو افت نسبی تقاضا در بخش پوشاک (به دلیل تورم و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان) و از سوی دیگر افزایش عرضه و موجودی در انبار کارخانهها بود. گزارشها حاکیست که متوسط قیمت وارداتی نخ فیلامنت پلیاستر در ترکیه طی سال ۲۰۲۴ حدود ۲٫۷۲ دلار به ازای هر کیلوگرم بوده که نسبت به سال قبل بیش از ۵٪ کاهش داشته است. روند نزولی قیمت پلیاستر در سال ۲۰۲۳ تا اوایل ۲۰۲۴ نیز بهوضوح دیده شد، اما اواسط ۲۰۲۴ با افزایش مجدد هزینه انرژی و برخی محدودیتهای تجاری، قیمتها کمی از کف فاصله گرفتند.
قیمت نخ ویسکوز
قیمت نخ ویسکوز که از سلولز طبیعی (معمولاً چوب) تهیه میشود، رفتاری ترکیبی داشته است. قیمت الیاف ویسکوز و نخ حاصل از آن در سالهای اخیر همسو با قیمت پنبه در برخی دورهها تغییر کرده، زیرا ویسکوز تا حدی به عنوان جایگزین پنبه در صنایع نساجی بهکار میرود.
در سال ۲۰۲۱ با اوج گرفتن قیمت پنبه، تقاضا برای ویسکوز نیز بالا رفت و قیمت آن افزایش یافت. اما در سال ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، بازار ویسکوز تحت تأثیر دو نیروی متضاد قرار داشت: از یک سو افزایش هزینه مواد اولیه (خمیر چوب و مواد شیمیایی) و انرژی موجب فشار افزایشی بر قیمت تمامشده ویسکوز شد، و از سوی دیگر کاهش تقاضای پوشاک (به ویژه پوشاک حاوی الیاف ویسکوز) در دوران پساکرونا و وجود ظرفیت مازاد تولید، از رشد قیمتها جلوگیری کرد. آمارهای صنعتی نشان میدهد قیمت نخ فیلامنت ویسکوز در بازار هند طی سال ۲۰۲۳ روند نزولی داشته؛ به طوری که قیمت هر تن نخ ویسکوز فیلامنت از حدود ۵۴۵۴ دلار در سهماهه دوم ۲۰۲۳ به حدود ۴۸۰۰ دلار در سهماهه سوم ۲۰۲۴ کاهش یافته است.
این افت قیمت ناشی از کاهش هزینه مواد اولیه (کاهش قیمت خمیر چوب) و افت تقاضای صنعت پوشاک و منسوجات خانگی بوده است با این حال در اواخر ۲۰۲۴، نشانههایی از ثبات در بازار ویسکوز مشاهده شد؛ به ویژه در آسیا، قیمت نخ ویسکوز در اواخر ۲۰۲۴ اندکی افزایش نشان داد که علت آن رشد هزینههای خوراک (چوب و انرژی) و نیز موج تقاضای فصلی (مثلاً برای پوشاک فصل جشنها) بوده است. در مجموع، روند تاریخی قیمت نخ ویسکوز را میتوان ترکیبی از الگوی پنبه (در مواجهه با تقاضای پوشاک) و الگوی پلیاستر (در مواجهه با هزینه انرژی) دانست.
قیمت نخهای صنعتی (مثلاً نخ نایلون و نخهای تکنیکال)
منظور از نخهای صنعتی در اینجا نخهایی است که عمدتاً برای کاربردهای فنی و صنعتی (نه صرفاً پوشاک) به کار میروند؛ برای مثال نخ نایلون (پلیآمید) با استحکام بالا برای تایر و صنایع خودروسازی، یا نخهای پلیاستر ویژه جهت منسوجات صنعتی. قیمت این نخها در سالهای اخیر وابستگی زیادی به شرایط صنایع پاییندستی (خودرو، ساختمان و …) و قیمت مواد اولیه پتروشیمی داشته است.
در سال ۲۰۲۰ با رکود صنعت خودرو، تقاضا برای نخ نایلون تایر کاهش یافت و قیمتها افت کرد. در ۲۰۲۱–۲۰۲۲ با بهبود تولید خودرو و افزایش قیمت نفت، قیمت نخهای صنعتی نیز روند بهبود داشت. برای نمونه، قیمت نخ نایلون مورد استفاده در تایرهای خودرو در ایالات متحده در سهماهه دوم ۲۰۲۵ به حدود ۴۶۱۰ دلار در هر تن رسید. از سوی دیگر، نخ نایلون فیلامنت معمولی (برای کاربردهای نساجی) قیمت پایینتری داشته و در اوایل ۲۰۲۵ حدود ۱۸۳۵ دلار در هر تن (معادل ~۱٫۸۳ دلار بر کیلوگرم) به صورت FOB معامله شده است. این ارقام نشان میدهد که نخهای صنعتی بسته به نوع کاربرد میتوانند بازه قیمتی وسیعی داشته باشند؛ نخهای تخصصی با کارایی بالا قیمت بسیار بیشتری از نخهای مصنوعی معمولی دارند.
روند تاریخی نخهای صنعتی نیز در چند سال اخیر ترکیبی بوده است: در ۲۰۲۲ افزایش هزینه مواد خام (مثلاً افزایش بهای آکریلونیتریل برای تولید نایلون) به همراه رشد تقاضای صنعت، موجب صعود قیمت شد، اما در ۲۰۲۳ با رکود نسبی صنعتی و کاهش قیمت نفت، قیمت این نخها تثبیت یا کاهش یافت. به عنوان نمونه، قیمت نخ پلیآمید (نایلون) فیلامنت در سهماهه اول ۲۰۲۵ کاهش یافت که دلیل آن تقاضای ضعیف در اروپا و آمریکا عنوان شده است. در مقابل، برخی نخهای صنعتی پیشرفته که تقاضای خاص خود را دارند، ممکن است حتی در دوره رکود صنعتی نیز قیمت بالای خود را حفظ کنند.
بطور خلاصه، شکل زیر روند تاریخی قیمت جهانی نخ از سال ۲۰۲۰ تاکنون را نشان میدهد.
چشم انداز قیمت نخ در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
با ورود به سال ۲۰۲۵، پرسش اساسی برای فعالان صنعت نساجی آن است که قیمت انواع نخ در دو سال آینده (۲۰۲۵ و ۲۰۲۶) چه روندی خواهد داشت. پیشبینیها بر اساس تحلیل مؤسسات بینالمللی نشان میدهد که احتمالاً بازار نخ طی این سالها به سوی ثبات نسبی با شیب ملایم حرکت خواهد کرد، هرچند تفاوتهایی بین انواع نخ وجود خواهد داشت.
در این بخش، پیشبینی قیمت نخ پنبهای، پلیاستر، ویسکوز و نخهای صنعتی را به تفکیک بررسی میکنیم. لازم به ذکر است که این پیشبینیها مبتنی بر فرضیات فعلی درباره عرضه و تقاضا و شرایط اقتصاد جهانی است و تحقق یا عدم تحقق آنها وابسته به عدم وقوع شوکهای پیشبینینشده (مانند بلایای طبیعی بزرگ، بحرانهای ژئوپولیتیک جدید یا نوسانات شدید در بازار انرژی) خواهد بود.
چشم انداز قیمت نخ پنبهای در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
پیشبینیها حاکی از آن است که پس از کاهش قیمت پنبه و نخ پنبهای در سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، بازار پنبه در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ با روندی افزایشی ملایم روبرو خواهد شد.
بانک جهانی در گزارش چشمانداز کالاهای خود اعلام کرده که پس از افت حدود ۱۰٪ در قیمت پنبه طی سال ۲۰۲۴، انتظار میرود در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ به دلیل کاهش نرخ رشد عرضه، قیمتها مجدداً ترمیم شوند. به عبارتی، کند شدن رشد تولید پنبه (مثلاً عدم افزایش چشمگیر سطح زیرکشت یا بهرهوری در این مدت) در مقابل افزایش تدریجی مصرف جهانی، باعث میشود روند نزولی قیمت متوقف شده و قیمتها اندکی بالا بروند.
وزارت کشاورزی ایالات متحده (USDA) نیز پیشبینی مشابهی ارائه کرده است. طبق این پیشبینی، کاهش موجودی انبارهای جهانی پنبه در فصل ۲۰۲۵/۲۶ به میزان ۱٫۵٪ (رسیدن به ۷۳٫۹ میلیون عدل) انتظار میرود که این امر میتواند عامل حمایتی برای تقویت ملایم قیمتهای جهانی باشد. همچنین OECD-FAO در دورنمای کشاورزی خود اشاره کرده که اگرچه قیمت بینالمللی پنبه از اواسط ۲۰۲۴ در حال کاهش بوده، اما در صورت بروز هرگونه عدماطمینان ژئوپولیتیکی یا اختلال عرضه، احتمال یک روند افزایشی ملایم در قیمت جهانی پنبه وجود دارد.
بر مبنای این تحلیلها، سناریوی محتمل برای نخ پنبهای در سال ۲۰۲۵ تثبیت قیمتها با گرایش به رشد جزئی است و در سال ۲۰۲۶ نیز تداوم این مسیر ملایم پیشبینی میشود. برخی نهادهای تحقیقاتی ارقام مشخصی را نیز ارائه دادهاند؛ برای مثال، مؤسسه آکسفورد اکونومیکس قیمت شاخص پنبه (قراردادهای آتی ICE) را به طور میانگین ۶۶ سنت به ازای هر پوند در ۲۰۲۵ و ۶۶٫۵ سنت در ۲۰۲۶ پیشبینی کرده است که معادل تقریباً ۱٫۴۶ دلار بر کیلوگرم است. این ارقام نشاندهنده ثبات نسبی همراه با کمی افزایش جزئی است.
همچنین در هند به عنوان که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان پنبه و نخ پنبهای است پیشبینیهای داخلی نشان میدهد قیمت نخ پنبه ممکن است در فصل برداشت اواخر ۲۰۲۵ اندکی تقویت شود. به عنوان نمونه، پیشبینی پیشکاشت پنبه واناکالم ۲۰۲۵ در هند، قیمت پنبه را حدود ۶۸۰۰ تا ۷۲۰۰ روپیه به ازای هر قنطار در زمان برداشت (نوامبر–فوریه) برآورد کرده است که بیانگر انتظار افزایش ملایم نسبت به سال قبل است.
مجموع این دادهها حاکی از آن است که تولیدکنندگان و خریداران نخ پنبهای باید در نیمه دوم ۲۰۲۵ و طی سال ۲۰۲۶ آماده احتمال افزایش جزئی هزینهها باشند، هرچند این افزایش به هیچوجه به شدت جهشهای ۲۰۲۱–۲۰۲۲ نخواهد بود. بلکه بیشتر یک حرکت تدریجی در سایه عرضه محدودتر (به دلیل کاهش موجودی) و تقاضای نسبتاً پایدار خواهد بود. به طور خلاصه انتظار میرود قیمت نخ پنبهای در سال ۲۰۲۵ نسبت به ۲۰۲۴ قدری بالاتر رود و در ۲۰۲۶ نیز این روند ملایم ادامه یابد و بازار به سمت تعادل جدید حرکت کند.
چشم انداز قیمت نخ پلیاستر در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
چشمانداز بازار نخ پلیاستر نشاندهنده رشد آرام قیمتها در سالهای پیش رو است. پلیاستر به عنوان یک محصول مشتق از نفت، تحت تأثیر دورنمای قیمت نفت خام و نیز تحولات عرضه و تقاضای صنایع پاییندستی قرار دارد. بر اساس گزارشهای تحلیلی اخیر، انتظار میرود قیمت نخ پلیاستر در سال ۲۰۲۵ به طور متوسط ۵–۷٪ نسبت به سال ۲۰۲۴ افزایش یابد.
همچنین برای دوره میانمدت ۲۰۲۶–۲۰۳۰ رشد سالانه باثباتی در حدود ۴–۶٪ پیشبینی شده که ناشی از روندهای بلندمدت مانند خودکارسازی بیشتر تولید و تقاضای فزاینده برای الیاف پایدار است. این پیشبینیها بدین معناست که اگر مثلاً قیمت نخ پلیاستر در سال ۲۰۲۴ حوالی ۲٫۷ دلار بر کیلوگرم بوده باشد، ممکن است در سال ۲۰۲۵ به محدوده ۲٫۸ تا ۲٫۹ دلار برسد و در ۲۰۲۶ از ۳ دلار بر کیلوگرم عبور کند.
عوامل پشتیبان این رشد ملایم قیمت عبارتند از:
۱) افزایش هزینه مواد اولیه پتروشیمی (PTA و MEG) در پی نوسانات صعودی نفت خام – همانطور که میدانیم حدود ۶۰٪ هزینه تولید پلیاستر مستقیماً وابسته به قیمت این خوراکهای مشتق از نفت است؛
۲) بهبود تدریجی تقاضا در بخشهایی مانند پوشاک، صنایع خودرویی (کاربرد در منسوجات فنی) و حتی بهداشت و درمان (مصارف الیاف پلیاستر در منسوجات بهداشتی)؛
۳) تمایل بازار به پلیاسترهای بازیافتی و بایوبیس (زیستبنیان) که گرچه قیمت بالاتری دارند، اما ایجاد ارزش افزوده جدیدی در بازار میکنند. گفتنی است پلیاستر بازیافتی به دلیل فناوریهای بازفرآوری پیشرفته، حدود ۱۵–۲۰٪ قیمت بالاتری نسبت به پلیاستر نو دارد.
از این رو، گرایش صنعت به سمت مصرف پلیاستر بازیافتی (ناشی از اهداف توسعه پایدار و فشارهای زیستمحیطی) خود میتواند شاخص کلی قیمت پلیاستر را اندکی افزایش دهد.
با این وجود، سرعت رشد قیمت پلیاستر ممکن است تحت کنترل عوامل کاهشی نیز باشد. تحلیلگران هشدار میدهند که در کوتاهمدت (مثلاً سهماهه چهارم ۲۰۲۵) احتمال افزایش مقطعی قیمتها تحت تاثیر اوج تقاضای فصلی پایان سال (فصل خرید پوشاک زمستانی و کریسمس) و همچنین الگوی فصلی افزایش قیمت نفت در زمستان وجود دارد. اما در سال ۲۰۲۶ انتظار میرود عرضه پلیاستر متناسب با نیاز بازار افزایش یابد و رشد قیمتها در یک روند با شیب متعادل ادامه پیدا کند.
شرکتهای بزرگ تولیدکننده پلیاستر در آسیا ظرفیتهای جدیدی اضافه کردهاند و هزینه تولید را از طریق صرفهجوییهای مقیاس پایین نگه داشتهاند. بنابراین هرگونه افزایش قیمت مفرط میتواند با عرضه سریعتر از سوی این تولیدکنندگان مهار شود. به طور کلی، دورنمای سال ۲۰۲۵ برای نخ پلیاستر افزایش هزینهها (و قیمت فروش) در حد چند درصد است و در سال ۲۰۲۶ نیز تداوم این رشد ملایم پیشبینی میشود.
توصیه تحلیلگران برای فعالان این حوزه، مدیریت ریسک ناشی از قیمت نفت (مثلاً استفاده از قراردادهای آتی نفت یا PTA) و همچنین تنوعبخشی به منابع تأمین پلیاستر (بین منطقههای مختلف) است. این اقدامات میتواند کمک کند تا اثر نوسانات قیمت جهانی پلیاستر بر تولیدکنندگان و واردکنندگان تا حدی کنترل شود.
چشم انداز قیمت نخ ویسکوز در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
پیشبینی قیمت نخ ویسکوز قدری پیچیدهتر است زیرا این بازار تحت تأثیر عوامل خاص خود از جمله هزینه خمیر چوب (به عنوان ماده اولیه اصلی)، مسائل زیستمحیطی و شرایط عرضه تولیدکنندگان عمده (چین، هند، اندونزی و غیره) قرار دارد. با این حال، مرور نظرات کارشناسان نشان میدهد که احتمال افزایش تدریجی قیمت ویسکوز در افق کوتاهمدت وجود دارد. به طور مشخص، انتظار میرود در سال ۲۰۲۵ قیمت الیاف و نخ ویسکوز از کفهای سال ۲۰۲۴ اندکی بالاتر رود. چند دلیل برای این پیشبینی قابل ذکر است:
-
هزینههای تولید در حال افزایش: قیمت خوراک چوب و انرژی که در سال ۲۰۲۳ کاهش نسبی داشت، در ۲۰۲۴ مجدداً روند صعودی گرفته است. بسیاری از تولیدکنندگان ویسکوز با افزایش هزینه خمیر چوب و همچنین هزینه سوخت و برق مواجهاند که سودآوری آنها را تحت فشار قرار داده است. این موضوع ممکن است آنان را وادار به افزایش قیمت فروش کند. چنانکه در اواخر ۲۰۲۴ در بازار آسیا دیده شد، قیمت نخ ویسکوز به دلیل افزایش هزینه خوراک (چوب) و تقاضای فصلی، رو به بالا رفت. این روند احتمالاً در ۲۰۲۵ نیز ادامه مییابد. برخی منابع صنعتی در هند گزارش کردهاند که در اواخر ۲۰۲۴ و اوایل ۲۰۲۵ قیمت نخ ویسکوز در بازار آسیا سیر صعودی داشته است.
-
بهبود تدریجی تقاضا: پس از یک دوره کاهش تقاضا در ۲۰۲۲–۲۰۲۳، انتظار میرود مصرف ویسکوز در صنایع پوشاک و منسوجات خانگی به آرامی افزایش یابد. بهویژه اگر قیمت پنبه بالا برود، تولیدکنندگان ممکن است مجدداً به ترکیبهای ویسکوز-پنبه روی بیاورند که میتواند تقاضای ویسکوز را تقویت کند. تحلیلگران Procurement Resource خاطرنشان کردهاند که احتمال بهبود تقاضای صنایع پاییندستی در سال جدید (۲۰۲۵) میتواند محرک افزایش قیمت ویسکوز باشد. این تحلیل بیان میدارد که نمودار قیمت ویسکوز به احتمال زیاد رو به بالا حرکت خواهد کرد چون انتظار میرود نیازهای معوق صنایع پاییندستی در سال نو افزایش یابد.
-
محدودیتهای عرضه و مسائل محیطزیستی: یکی دیگر از عوامل بالقوه افزایش قیمت ویسکوز، سختگیرانهتر شدن مقررات محیطزیستی برای تولید آن است. فرآیند تولید ویسکوز همراه با استفاده از مواد شیمیایی سمی و آلودگی زیستمحیطی است. اخیراً فشار بر تولیدکنندگان چینی و سایر کشورها برای بهبود استانداردهای زیستمحیطی افزایش یافته است. الزاماتی نظیر استفاده از سیستمهای بازیافت بسته (closed-loop) و دریافت گواهیهای پایداری (مانند FSC، استانداردهای CanopyStyle و غیره) احتمالاً هزینه تولید را بالا میبرد. این مسئله میتواند عرضه موثر را محدود کرده و قیمتها را تحت فشار افزایشی قرار دهد.
در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ممکن است تولیدکنندگان کوچکتر که توان سرمایهگذاری در تجهیزات دوستدارمحیطزیست را ندارند، از بازار خارج شوند و سهم بازار به دست بازیگران بزرگ بیفتد. چنین تغییری معمولاً به افزایش قدرت قیمتگذاری و در نتیجه افزایش قیمتها میانجامد.
با توجه به عوامل فوق، سناریوی محتمل آن است که در سال ۲۰۲۵ قیمت نخ ویسکوز نسبت به میانگین ۲۰۲۴ اندکی افزایش یابد – شاید در حدود ۵٪ یا کمی بیشتر – و در سال ۲۰۲۶ نیز روند رشد ملایم ادامه پیدا کند. البته باید توجه داشت که رشد قیمت ویسکوز احتمالاً نامتوازن خواهد بود: مثلاً در نیمه اول ۲۰۲۵ ممکن است به دلیل موجودیهای انباشته و احتیاط خریداران، قیمتها کمنوسان باشد، ولی در نیمه دوم با کاهش موجودی انبارها و تکمیل چرخه موجودی، افزایش قیمت تحقق یابد.
به طور کلی، تولیدکنندگان نخ ویسکوز باید آمادگی داشته باشند که هزینههای بالاتری برای خوراک و رعایت استانداردهای جدید در پیش خواهند داشت و این امر به احتمال زیاد به قیمتهای فروش بالاتر ترجمه میشود.
چشم انداز قیمت نخهای صنعتی (نخهای تکنیکال) در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
بازار نخهای صنعتی – شامل نخهایی مانند نایلون صنعتی (برای تایر و تسمه)، پلیاستر با استحکام بالا (برای منسوجات فنی)، نخهای آرامید (برای کاربردهای مقاومت حرارتی) و جز آنها – بسیار وابسته به وضعیت صنایع مصرفکننده است. در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ دورنمای صنایع خودروسازی، ساختمانی و حملونقل تا حد زیادی سمتوسوی این بازار را تعیین خواهد کرد. طبق تحلیل مؤسسات تخصصی شیمیایی، انتظار میرود قیمت نخهای صنعتی در اواخر ۲۰۲۵ گرایشی نسبتاً مثبت اما باثبات داشته باشد.
به عنوان نمونه، پیشبینی ChemAnalyst برای نخ تایر نایلونی (Nylon Tyre Yarn) این است که بازار در سهماهه چهارم ۲۰۲۵ حالتی متمایل به صعود ملایم خواهد داشت و قیمتها حول سطوح فعلی تثبیت میشوند مگر آنکه قیمت نفت یا مواد اولیه به طور غیرمنتظره کاهش یابد. این بدین معناست که اگر در میانه ۲۰۲۵ هر تن نخ نایلون صنعتی حدود ۴۶۰۰ دلار معامله میشده، احتمالاً تا پایان ۲۰۲۵ کمی بالاتر اما نزدیک به همین محدوده باقی بماند.
برای سال ۲۰۲۶، روند کلی نخهای صنعتی وابسته به دو عامل کلیدی خواهد بود:
۱) هزینه خوراکهای پتروشیمی (مثلاً کاپرولاکتام برای نایلون یا DMF برای نخهای تکنیکال پلییورتان) که تابعی از قیمت نفت و گاز است؛
۲) تقاضای صنایع بزرگ مانند خودروسازی. سناریوی فعلی در صنعت خودرو حاکی از رشد ملایم تولید خودروهای الکتریکی و ادامه تقاضا برای تایر و قطعات، اما بدون جهش بزرگ است. بنابراین انتظار میرود تقاضای نخهای صنعتی رشدی تدریجی در حد چند درصد داشته باشد.
از این رو، قیمت این نخها در سال ۲۰۲۶ احتمالاً با شیبی ملایمتر از پلیاستر یا پنبه افزایش خواهد یافت، شاید سالانه ۲–۴٪ بسته به نوع محصول.
نکته دیگر در مورد نخهای صنعتی، رقابت و ظرفیت جهانی است. چین، کره جنوبی و برخی کشورهای اروپایی تأمینکنندگان بزرگ این نوع نخها هستند. طی سالهای گذشته، چین ظرفیت تولید نایلون صنعتی خود را افزایش داده و این امر گاهی به اشباع بازار و فشار بر قیمتها انجامیده است. اگر در ۲۰۲۵–۲۰۲۶ رشد تقاضا کمتر از انتظار باشد، ظرفیت اضافی میتواند مانع افزایش قیمت گردد.
در مقابل، هرگونه اختلال ژئوپولیتیکی (مثلاً اعمال تعرفههای جدید، یا تحریم مواد خاص) میتواند عرضه را محدود و قیمتها را بالا ببرد. به طور کلی اما تصویر فعلی رشد ملایم و پایدار قیمتهاست. فعالان این حوزه لازم است همچنان هزینه مواد اولیه را زیر نظر داشته باشند و در صورت امکان از قراردادهای بلندمدت تأمین با قیمت ثابتتر استفاده کنند تا از نوسانات ناگهانی در امان بمانند.
در پایان این مقاله، جدول زیر خلاصهای مقایسهای از محدوده قیمتی نخهای مختلف در سال ۲۰۲۴ و روند پیشبینیشده برای ۲۰۲۵ را نشان میدهد. ارقام دقیق بسته به شاخصهای جهانی ممکن است اندکی متفاوت باشد، اما این جدول نمای کلی قیمت نسبی انواع نخ را بر اساس دادههای منابع معتبر ارائه میکند:
| نوع نخ | قیمت متوسط ۲۰۲۴ (دلار/کیلوگرم) | روند پیشبینی ۲۰۲۵ |
|---|---|---|
| نخ پنبهای | حدود ۳٫۰ دلار/کیلوگرم (۳۰۰۹ دلار/تن) | اندکی افزایشی (پیشبینی بهبود جزئی قیمت) |
| نخ پلیاستر (فیلامنت) | حدود ۲٫۷ دلار/کیلوگرم (۲۷۲۰ دلار/تن) | افزایشی ملایم (حدود ۵–۷٪ در سال ۲۰۲۵) |
| نخ ویسکوز (فیلامنت) | حدود ۴٫۸ دلار/کیلوگرم (۴۸۰۰ دلار/تن در هند) | تثبیت با گرایش به افزایش (با توجه به هزینههای خوراک و تقاضا) |
| نخ نایلون صنعتی | حدود ۱٫۸ دلار/کیلوگرم (۱۸۳۵ دلار/تن FOB) – نخ تایر: ~۴٫۶ دلار/کیلوگرم | نسبتاً پایدار با افزایش جزئی (وابسته به قیمت نفت و صنعت خودرو) |
